Leiden Rusland Blog

De parlementsverkiezingen in Wit-Rusland: de status-quo met een twist

Posted on in
De parlementsverkiezingen in Wit-Rusland: de status-quo met een twist

Bij de recente Wit-Russische parlementsverkiezingen van 11 september 2016 zijn 110 leden van het Huis van Afgevaardigden gekozen. Voor het eerst sinds 2004 zijn er nu ook oppositieleden in het parlement. Het zijn twee vrouwen: de politicus Anna Konopatskaja en de activist Jelena Anisim. Dat duidt echter nog niet op de nakende val van de autocratische president Aleksandr Loekasjenko.

Op het eerste gezicht waren deze verkiezingen in de zogeheten ‘laatste dictatuur van Europa’ relatief open. Er waren 484 kandidaten in 110 kiesdistricten. Bijna 200 kandidaten kwamen van oppositiepartijen en -bewegingen. Geen oppositieleden zijn gearresteerd voorafgaand aan de verkiezingen. De staatstelevisie en radio hebben ongeveer 800 toespraken van de verschillende kandidaten uitgezonden. Net als in Rusland streven de autoriteiten in Wit-Rusland ernaar als legitiem te worden beschouwd, eigenlijk staat het hele verkiezingsproces onder volledige controle van het Loekasjenko-regime.

Loekasjenko bestuurt Wit-Rusland nu 22 jaar. De vrijheid van vergadering en vereniging is al lang beperkt. De meerderheid van de bevolking kijkt naar de door de staat gecontroleerde media waarvoor de autoriteiten  zouden van tevoren opgenomen toespraken censureren. Er zitten bijna geen echte onafhankelijke leden in de kiescommissies en het zijn deze commissieleden die  de stembiljetten tellen. Het electorale speelveld is vrij noch eerlijk. Volgens de centrale kiescommissie nam 74.7% procent van de stemgerechtigden deel aan de verkiezingen. Ongeveer 31.3% van de kiezers heeft vroeg gestemd; kiezers kunnen gedurende vijf dagen voor de verkiezingsdag in Wit-Rusland stemmen.

Internationale en plaatselijke verkiezingswaarnemers hebben onregelmatigheden gerapporteerd. Soms werden studenten en werknemers van staatsbedrijven n staatswerknemers gedwongen om vroeg te gaan stemmen. Vooral bij dat  vroege stemmen is verkiezingsfraude gepleegd. Onder andere konden commissieleden ‘s nachts stembiljetten in de stembus stoppen. Het percentage opgekomen kiezers is bovendien kunstmatig verhoogd. Het tellen van de stemmen gebeurde vaak heel ondoorzichtig of was zelfs helemaal niet waarneembaar.

De meeste (93) van de 110 parlementszetels gaan naar partijloze kandidaten die trouw aan de regering zijn. Er is geen dominante partij zoals Poetins ‘Verenigd Rusland’. Andere partijen die Loekasjenko steuen, bijv. de Communistische Partij van Wit-Rusland en de Wit-Russische Patriottische Partij, hebben in totaal 15 parlementszetels. De oppositie in het land noemt de verkiezingen ondemocratisch, maar er zijn twee oppositieleden. Dus wat is het probleem?

Konopatskaja en Anisim zitten nu in het Huis van Afgevaardigden, want de Wit-Russische autoriteiten willen dat zo. Het toelaten van de oppositieleden tot het parlement wordt gezien als een toenaderingspoging van Loekasjenko tot het Westen. Hij heeft vorig jaar politieke gevangenen vrijgelaten en de EU heeft haar sancties tegen Wit-Rusland opgeheven. Minsk hoopt nu op een IMF-lening van drie miljard dollar. De oppositieleden werden eerder door het Loekasjenko-regime ‘benoemd’ dan door de kiezers gekozen. Loekasjenko is nog veilig als president. Het Huis van Afgevaardigden blijft meestal een parlement van marionetten. Over het geheel genomen worden oppositiepartijen en bewegingen nog steeds gemarginaliseerd en de schijn van politieke liberalisering in Wit-Rusland is  slechts cosmetisch.

Lees meer in het Engels over de Wit-Russische parlementsverkiezingen op de site Belarusianist

Add a Comment

Name (required)

E-mail (required)

Your own avatar? Go to www.gravatar.com

Remember me
Notify me by e-mail about comments